Vandaag, op 8 maart, Internationale Vrouwendag, wil ik mijn moeder eren. Zij is de vrouw die mij heeft geleerd dat ik alles kan leren als ik dat wil en die mij heeft opgevoed tot een sterke vrouw. Mijn moeder zegt altijd: “Het is niet erg om iets niet te weten, maar wel om het niet te willen leren.” Deze woorden zijn altijd in mijn achterhoofd gebleven. Ik heb altijd geleerd, altijd geprobeerd te leren en nog steeds heb ik een onverzadigbare honger naar kennis. Toen ik klein was, zei ze ook vaak: “Weet hoe het moet. Je hoeft het niet te doen als je dat niet wilt, maar zorg dat je het wél weet.” Voor haar klonken die woorden door met de pijn van opgroeien in een patriarchale samenleving. Maar ze heeft zich daarvan losgeworsteld. Ze is altijd zo sterk geweest. Toch leerde ze me niet alleen het belang van kennis, maar ook van onafhankelijkheid. Op eigen benen staan, onafhankelijk en sterk zijn… En nu is het mijn beurt. Nu sta ik voor de uitdaging om zelf een sterke vrouw op te voeden.
Vandaag vier ik alle krachtige, onafhankelijke en moedige vrouwen. Fijne Internationale Vrouwendag!
Het vertrouwen in het nieuws is gedaald in Nederland. Vorig jaar vond nog bijna twee derde dat het nieuws betrouwbaar was, nu is dat nog 58 procent. Het vertrouwen zal alleen maar nog meer dalen als traditionele media nu niet snel kritisch naar zichzelf gaan kijken en niet ophouden met de schuld geven aan “agressieve” burgers, jongeren en social media. Zichzelf geruststellen met het idee dat journalistiek in andere landen slechter is zal het vertrouwen niet terugbrengen. In dit stuk zal ik mijn visie delen als onafhankelijke journalist die aan geen enkel medium meer is gebonden.
Doel media: overbrengen van boodschap
Je kunt als medium/journalist in een dergelijke tunnelvisie zitten of kritisch kijken naar jezelf, je oprecht afvragen hoe dit komt en of je hier wat aan kunt doen. Als het vertrouwen in de media daalt, zal de nieuwsconsumptie alleen maar nog meer dalen en dan vraag ik mij af of het doel is bereikt. Het uiteindelijke doel van een journalist of de media is toch een boodschap overbrengen? Je kunt wel roepen dat je het goed doet maar wat voor nut heeft het als de boodschap niet overkomt? Is dat wat een journalist wil?
Politieke vooringenomenheid
Als ik mijn visie deel dat het streven van een journalist het brengen van neutraal nieuws zal moeten zijn krijg ik rare reacties of helemaal geen reacties. Ook als ik zeg dat journalisten idealisten zijn en dat ik ooit ben begonnen aan de studie journalistiek met het ideaal om aan waarheidsvinding te doen. Ooit zei een jonge technicus tegen mij dat oudere journalisten bij de publieke omroep echt niet bezig zijn met het overbrengen van neutraal nieuws. En dat bij elke omroep een “heersende” groep zit die een bepaalde politieke partij of visie aanhangt. Vanuit die visie worden programma’s gemaakt. In mijn ervaring oordelen redacties vaak over bepaalde groepen op grond van vooroordelen. Ze vragen zich niet oprecht af waarom bepaalde groepen iets doen en zijn niet oprecht geïnteresseerd in de achterliggende reden(en).
Nieuwsstuk bestaat uit selectie van journalist
Ik raad mensen altijd aan om naar de eerste bron te gaan wanneer ze twijfelen over juistheid of volledigheid van een nieuwsstuk. Want een nieuwsstuk bestaat tenslotte uit de selectie van een journalist. Vaak is er simpelweg geen ruimte om het hele feitelijke verhaal weer te geven. Tot nu toe heb ik verschillende redenen gehoord van mensen die de media niet meer (volledig) vertrouwen. Mijn ervaring is dat mensen het idee hadden dat alle MKB in coronatijd steun kregen en waren stomverbaasd toen dat uiteindelijk niet zo bleek te zijn. Gek eigenlijk, we geloven toch ook niet zomaar alles wat onze ouders zeggen ondanks hun goede intenties?
In dit opzicht is digitalisering een rijkdom. Nooit was het verifiëren van nieuws zo makkelijk. Wil je iets weten over cijfers? Ga dan naar de website van het CBS. Wil je iets weten over de regels van de overheid? Ga dan naar de website van de Rijksoverheid. Dus naar de eerste bron.
Journalisten rekruteren op neutraliteit Neutraliteit voorop stellen in de journalistiek zou een oplossing kunnen bieden. Oordelen vanuit een eigen bubbel of vastgeroeste visie moet stoppen en er moet meer oprechte interesse getoond worden in achterliggende redenen van mensen maar ook in feitenonderzoek. Bij het rekruteren van journalisten kan er veel meer gekeken worden naar het neutraliteitsstreven van een journalist dan uit welke hoek hij komt. Wil iemand echt een journalist zijn op zoek naar de “waarheid” of wil iemand zijn mening bevestigd zien. Natuurlijk blijven er mensen die veel dingen wat ze lezen en horen voor waar aannemen, maar die waren er altijd al.
Kolonya, het vergeten middel tegen het Coronavirus
Wat een stank was dat elke ochtend toen mijn vader de badkamer uitkwam. Alsof er wel twintig citroenen waren geperst en gemengd met zware alcohol. Mijn vader smeerde zijn hele gezicht, hoofd en handen elke ochtend in met kolonya, Turkse versie van eau de cologne. We werden thuis boos op hem omdat hij er bijna letterlijk mee douchte. Wie had gedacht dat wij dat ooit zelf zouden doen. Kolonya heeft een ontsmettende werking en vanwege het coronavirus is nu iedereen in Turkije op zoek naar kolonya.
Het aanbieden van kolonya met lokum (Turks fruit) staat als symbool voor de Turkse gastvrijheid. De laatste jaren wordt lokum wel veel vervangen door bonbons of verpakte snoepjes. Elke Turk heeft het wel in huis, in ieder geval de oudere generatie. Als er gasten binnenkomen houden ze hun handen open zodat de gastvrouw ze kan besprenkelen met kolonya waarna de gast de kolonya in zijn handen wrijft. Ik sloeg dat altijd over. Kolonya wordt ook voor andere dingen gebruikt. Zo gebruiken mannen het vaak na het scheren als een soort aftershave, mensen die een wond hebben om het te ontsmetten, maar vooral ook als verfrissingsmiddel tijdens de hitte of als iemand onwel wordt. We zagen allemaal hoe minister Bruins drie weken geleden onwel werd in de Kamer. In het Turks parlement zouden ze direct naar hem toerennen met een fles kolonya om vervolgens zijn gezicht, nek en polzen ermee te bevochtigen.
Terwijl we juist in deze tijden behoefte hebben aan solidariteit wordt er in Turkije misbruik van de situatie gemaakt. Een fles van een kleine halve liter werd ongeveer voor één euro vijftig verkocht wat nu wel kan oplopen tot tien euro.
Dit reukwater heb je behalve in de bekende citroengeur verder in verschillende geuren. Oorspronkelijk komt kolonya uit Europa en deed in de 19e eeuw zijn intrede in het Osmaanse Rijk. Daarvoor werden gasten ontvangen met rozenwater, maar vanwege de ontsmettende en verfrissende werking hebben Turken het zo toegeëigend dat er zelfs Turken zijn die denken dat kolonya door de Turken is uitgevonden.
Vorige week stonden we bij mijn vader in de rij om onze fles kolonya te ontvangen wat hij voor mij en mijn broer en zus had gekocht. Nu gebruik ik kolonya een aantal keer op een dag en papa, ik zal je voortaan alleen maar aanmoedigen als je ’s ochtends met een zware kolonya geur, let op ik noem het geen stank meer, de badkamer uitkomt. Zelf zal ik het zeker aan mijn kind meegeven
Zehra Kaya 